Tja, voor iedereen die dacht: ik moet het eerst nog maar eens zien... de actie is nog niet afgelopen. Jullie mogen nog steeds doneren voor het gezond-bewegenprogramma van het Fonds Psychische Gezondheid. Van het gedoneerde geld leidt het fonds sportbegeleiders op die psychiatrische patiënten gaan stimuleren om meer te bewegen. En meer bewegen, dat is gezond. Zowel voor je lichamelijke als voor je geestelijke conditie.

Ik kan het weten. Ik heb mijn grootmoeder nog. Ze is honderd jaar oud. Zij zwemt iedere dag, al veertig jaar lang. Bovendien doet ze iedere dag aan yoga. In april van dit jaar brak zij haar heup en werd direct geopereerd. Dat doen ze lang niet altijd bij mensen die op leeftijd zijn, alleen bij degenen met een goede conditie. Ze loopt en zwemt nu weer iedere dag. ZE LOOPT WEER. Welke honderdjarige breekt een heup en loopt een half jaar later weer?

Goed, ze zal geen marathon meer lopen. Dat doen anderen wel voor haar. Maar mijn grootmoeder is wel een voorbeeld van hoe je óók oud kunt worden. Een goed voorbeeld dat navolging verdient... vooral bij degenen die daarbij een beetje hulp nodig hebben. De psychiatrische patiënten.

Help je ook mee om dat mogelijk te maken?

Het zit erop hoor. Wat een prachtige dag was het vandaag. Het aankomen en vertrekken ging soepel. Toen we om 10.00 uur aan de start stonden, was de temperatuur net aangenaam aan het worden. En het lopen ging als vanzelf. Acht kilometer lopen als je er altijd tien doet, is best prettig eigenlijk. En sjonge jonge, wát een mensen. Ik ben nooit eerder bij zo'n groot evenement geweest, laat staan dat ik er zelf aan meedeed. Nu kon ik - na mijn eigen loop - de Keniaanse marathonlopers live zien binnenkomen. En die lui gaan hard! Grappig was de motor met cameramensen erop, die steeds weer een nieuwe zwarte dame een stukje begeleidde. De heren waren kennelijk niet interessant, en witte dames kwamen nog niet binnen.

Het was een mooie uitdaging en geweldig om eens mee te doen aan zoiets groots. Ik ben tevreden over de tijd die ik gelopen heb (47:14) en het was een leuke manier om Amsterdam eens ánders te zien. Eén groot feest, en een fantastische sfeer. Bedankt voor deze kans, Fonds Psychische Gezondheid! En bedankt voor jullie donaties, vrienden en bekenden!

Nou, het is bijna zover. We krijgen het prachtigste hardloopweer dat je maar kunt hebben. Wat kan er dan nog misgaan?

Vanochtend heb ik nog meegedaan aan de training van onze zaterdagse hardloopgroep. Tegen alle adviezen in, ja... je moet immers rust houden voordat je een wedstrijd gaat lopen. Maar ik kan mijn groepje nou eenmaal niet goed missen, dus ik heb voor spek en bonen meegelopen vandaag.

Voorlopig is de belangrijkste uitdaging om op tijd aan de start te verschijnen. Ik heb het al een keer meegemaakt dat ik laat was. Ik deed voor het eerst mee aan een groot evenement, de Mariekenloop. In mijn onschuld had ik geen rekening gehouden met afgezette wegen en drukte. Ik ben dus ergens waar ik het beginpunt vermoedde de auto uit gesprongen, en moest hardlopend naar het startvak zoeken. Dat kostte me een half uur. Gelukkig begonnen ze een beetje laat, zodat ik nog even kon bijkomen voordat ik moest gaan presteren. Het werd niet mijn beste prestatie ooit.

Zoiets zal me nu niet meer overkomen. De Amsterdam Marathon is ongetwijfeld nog veel groter dan de Mariekenloop. Ik ben er morgen úren van tevoren. Het wordt vast een mooie belevenis!

Omdat het nu bijna zover is, heb ik ter voorbereiding bij hoge uitzondering mijn zaterdagse training eens overgeslagen. Dat gaf me gelijk de gelegenheid om eens lekker uit te slapen op de zaterdag. Ik belde dus op verzameltijd, negen uur, met slaperige stem om me af te melden. Job nam op en ik had mijn naam nog niet gezegd, of hij vroeg: Ja, wat is je smoes!?
Poeh poeh, was ik even blij dat ik kon zeggen: Ik ga vanmiddag een hardloopclinic doen bij Mik Borsten. Vanwege mijn sponsorloop, weet je wel? Marjuka luisterde mee, en riep dat zij dat een heel goede reden vond om de training over te slaan.
En zo ging ik 's middags naar het PMT-centrum (PMT betekent psycho-motorische therapie) op Zon&Schild in Amersfoort voor de hardloopclinic. Die plek wist ik nog wel te vinden, want twintig jaar geleden liep ik daar zelf als cliënt rond. Wat kan er toch een hoop gebeuren in een mensenleven.
Enfin, het was erg leuk om de andere lopers alvast te zien, een heel diverse groep natuurlijk. En Mik, een echte (marathon)loper die veel met psychiatrische patiënten werkt, liet ons werken. Stukje lopen, rek- en strekoefeningen, loopoefeningen, een duurloopje... Blijkt dat Marjuka ons iedere zaterdag een hardloopclinic geeft. En wij dachten nog wel dat we alleen maar trainden. Dus één ding weet ik zeker: ik sta volgende week goed voorbereid aan de start!

Het is bijna zover. Over twee weken moet ik mijn belofte gaan waarmaken. Gelukkig heb ik die griep al gehad; stel je voor dat ik niet zou kunnen lopen nadat iedereen mijn prestatie bij vooruitbetaling gesponsord heeft! Een derde van mijn streefbedrag is al binnen, en ik heb nog geen stap gezet. Wat een vertrouwen hebben jullie in mij, Hanny, Tieneke, Jaap, Sandra, Jan, Jan, Ton, José en Ellie. Bedankt!
Adeldom verplicht. Ik doe rustig aan bij de trainingen, want een blessure kan ik me niet veroorloven. En ik ontdek dat het ook erg prettig kan zijn om rustig aan te doen bij de training. Hardlopen is meer dan alleen maar zo snel mogelijk van start naar finish gaan. Niet het doel is belangrijk, maar de weg, zoals wijze mensen weten. Mindfullness tijdens het lopen. Harmonie vinden in de beweging, balans in de ademhaling. Het moment dat je je een goed geoliede machine voelt, dat je voelt dat je met gemak wel een kilometertje of acht verder kunt. Hard? Welnee. Maar wel soepel. En met plezier.

Als je acht kilometer gaat hardlopen, doe je dat niet onvoorbereid. De wedstrijden die ik totnogtoe gelopen heb, dank ik aan mijn wekelijkse trainingen. Iedere zaterdagochtend van negen tot half elf, weer of geen weer, kerst of Nieuwjaar, de training gaat altijd door. Bij sneeuw met een warme chocolademelk na afloop. Toen ik er net bij kwam werden we getraind door Job, een oud-voetballer. Het was een echte mannentraining en de humor was navenant - even aan een druipende tak trekken zodat de lopers achter je een onvrijwillige douche krijgen, dat werk. We hadden veel lol en serieus gelopen werd er ook: ik stond er versteld van hoe mijn conditie met sprongen vooruit ging, alleen omdat ik iedere zaterdagochtend nét even voorbij die comfortabele grens ging. Op den duur nam Marjuka de trainingen over. Er kwamen steeds meer vrouwen bij de club en de humor verbreedde zich. Marjuka is een snelle loopster die ons hard laat werken. Meestal proberen we haar om de tuin te leiden, zodat ze een minder zwaar parcours kiest. Er is een rommelmarkt op die route, hoor... Helaas bijna altijd zonder het gewenste resultaat. We klagen heel wat af, maar komen toch iedere zaterdagochtend vrijwillig weer opdraven. Dankzij de trainingen van Marjuka worden die acht kilometers een makkie. En natuurlijk dankzij de gezelligheid en humor in de loopgroep.
Hardlopen is fijn, ik zou het iedereen aanraden. En niet alleen vanwege de conditie.

Dus ik doe aan hardlopen. Running, zoals gezegd. Dat klinkt cooler. En cool zijn, daar draait het allemaal om, zo begrijp ik van mijn zoon. Die is tien en dat wil hij weten, ook.

Helaas heeft hij het plezier in hardlopen niet van mij geërfd. 'Wandelen' is natuurlijk een activiteit die er niet ingaat. Hij zegt al vanaf dat hij kon praten: 'Ik ben niet zo'n loper'. Rennen naar de bus is dus al helemaal iets dat een moeder haar kind niet mag aandoen. Hij schrijft zich, na het één keer geprobeerd te hebben, niet meer in voor de kinderafstand van een loop. Zelfs niet als hij daarmee roem en eer kan vergaren in onze eigen woonplaats. Kennelijk is het cooler om op je chopper met een zonnebril op door het dorp te flaneren.

Maar als ik hem ga 'pakken', loopt hij schaterend voor me weg. Met al zijn tien jaren. En dat houdt hij uren vol. Tikspelletjes in alle variaties zijn favoriet, en de grijns is daarbij niet van zijn gezicht te vegen. Hij is er een kei in om weg te duiken voor graaiende handen en ontsnapt zo eindeloos aan iedere tikker. Zou er uiteindelijk toch een runner in hem schuilen?

Joggen, rennen, hardlopen of running diende van oudsher om snel van A naar B te komen. Sinds de uitvinding van allerlei vervoermiddelen is het niet meer nodig om je in het zweet te werken om in B te komen. Je in het zweet werken is voor de meeste mensen, sinds de stroom aan technische vindingen op gang kwam, iets geworden dat je erbij doet. Voor je lol. Geld verdienen doen we zittend achter de pc, het stuur, de microfoon of de kassa. Bewegen doe je in je vrije tijd en dat heet dan sporten. Het is de omgekeerde wereld! Stel je voor zeg, je doet mee aan een loopje. Je loopt straal voor gek met zo'n nummer op je buik, je komt op je tandvlees over de finishlijn en daar moet je nog inschrijfgeld voor betalen ook. Waarom?

Bewegen is lekker. Je valt ervan af. Dat vinden de meeste mensen mooi. Je lichaam wordt sterker; je trekt ineens moeiteloos de slee met je zoon de heuvel op. Maar sporten is ook goed voor je hoofd. Het haalt de bezem door die stoffige bovenkamer en voor je 't weet schijnt de zon daar weer door de ramen. Het brengt beweging in oude, vastzittende emotie. Beweging in het lijf is beweging in het hart. Dat klinkt simpel, en dat is het ook. Wil je dat de stromen weer op gang komen? Gedachten, gevoelens en creativiteit weer de ruimte krijgen? Je hoeft maar in beweging te komen.

Voor GGz-cliënten is dit niet zo vanzelfsprekend. Gedachten en gevoelens zitten vaak niet voor niets op slot. Het kan behoorlijk angstig zijn om weer in beweging te komen na lange tijd bevroren te zijn geweest. In onze tijd, waarin mensen met psychische problemen vaak achter de geraniums zitten, is in beweging blijven nou eenmaal niet meer vanzelfsprekend. Er is dan extra ondersteuning nodig. Daarom loop ik mee voor Fit in je hoofd. Running can get people back into the running.